ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ – ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ – ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Από τις 3 Αυγούστου 2017 ξεκινάει η υποβολή αιτήσεων για ένταξη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων (Νόμος 4469/17). Ο Νόμος θα ισχύει ως το τέλος του 2018 και αποτελεί ένα πολύ ευνοϊκό πλαίσιο για επιχειρήσεις που θέλουν να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται σε ένα κανονιστικό πλαίσιο που γίνεται ολοένα και αυστηρότερο  

Συνοπτικά με την ένταξη του ο οφειλέτης πετυχαίνει διαγραφή όλων των τόκων υπερημερίας στις τράπεζες, διαγραφή των προστίμων & προσαυξήσεων στο Δημόσιο, πάγωμα των τόκων στο Δημόσιο και ρύθμιση σε 120 δόσεις, δυνατότητα επιπλέον διαγραφής και ευνοϊκής ρύθμισης με τις τράπεζες.

Ο οφειλέτης καταθέτει αίτηση με όλα τα στοιχεία της εταιρείας, μία πρόταση αποπληρωμής και ένα πλάνο βιωσιμότητας.

Σε ένα υποθετικό παράδειγμα εταιρεία με 500.000 χρέη (50.000 πρόστιμα εφορίας, 50.000 προσαυξήσεις δημοσίου, 50.000 οφειλές εφορίας, 50.000 οφειλές ΤΕΒΕ και ένα δάνειο 300.000 με 7% και 15ετή διάρκεια από τα οποία 50.000 είναι τόκοι υπερημερίας) που τώρα καλείται να πληρώνει δόση δανείου 2.700 και δόση εφορίας 8.500 αποπληρώνοντας συνολικά 690.000 ευρώ, και ο οποίος οφειλέτης έχει περιουσία 350.000 ευρώ, θα μπορούσε (με βάσιμες πιθανότητες) με τον εξωδικαστικό να ρίξει τη δόση των δανείων στα 1.300 ευρώ και του δημοσίου (Εφορία & ΤΕΒΕ) στα 830 ευρώ αποπληρώνοντας στο τέλος 319.000 ευρώ (κέρδος 370.000).


● ΠΟΙΟΙ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ

- Όλα τα νομικά πρόσωπα (Α.Ε., Ε.Π.Ε, Ι.Κ.Ε., Ο.Ε., Ε.Ε.) και όσα φυσικά πρόσωπα έχουν πτωχευτική ικανότητα (έμποροι). Δεν εντάσσονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες (πλην όμως οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους σε Δημόσιο (εφορία και ασφαλιστικά ταμεία) στα πλαίσια του εξωδικαστικού, δηλαδή σε ως 120 δόσεις με διαγραφή των ποινών και των προσαυξήσεων)

● ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΝΤΑΞΗΣ

- Για τις εταιρείες με βιβλία Β΄ κατηγορίας να υπάρχει τουλάχιστον μία κερδοφόρα χρήση τα τελευταία τρία έτη (κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων).

- Για τις εταιρίες με βιβλία Γ΄ κατηγορίας να υπάρχει τουλάχιστον μία κερδοφόρα χρήση τα τελευταία τρία έτη ή να έχει καθαρή θέση (δηλ Ενεργητικό μείον υποχρεώσεις) μια φορά τουλάχιστον τα τελευταία 3 έτη.

- Να έχουν στις 31/12/2016 ένα δάνειο σε υπερημερία άνω των 90 ημερών, ή να έχουν ένα δάνειο που να έχει ρυθμιστεί μετά τις 31/7/2016, ή να έχουν κάποια ληξιπρόθεσμη οφειλή στο Δημόσιο (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία)

● ΠΟΙΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΙ

- Οι οφειλές που υπήρχαν την 31/12/2016 (εκτός και αν υπάρξει διαφορετική συμφωνία που θα αποδεχτούν οι πιστωτές). Οι προσωπικές οφειλές των εταίρων και διαχειριστών (καταναλωτικά / στεγαστικά κλπ) μπορούν να ενταχθούν καθώς ο νόμος προβλέπει ότι εντάσσονται όλες οι οφειλές που συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας της επιχείρησης (άρθρο 9 παράγραφος 3 του νόμου).


● ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΡΥΘΜΙΣΗ

Εφόσον ένας οφειλέτης κριθεί επιλέξιμος για ένταξη στον εξωδικαστικό το άμεσο όφελος του είναι η διαγραφή όλων των τόκων υπερημερίας των ιδιωτών πιστωτών (τράπεζες), του 95% των προστίμων της εφορίας και του 85% των προσαυξήσεων του Δημοσίου (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, Δήμοι κ.λ.π.). Η μόνη πιθανότητα για να μην επιτύχει αυτή τη διαγραφή είναι να έχει μεγάλη ακίνητη περιουσία ή καλά οικονομικά στοιχεία,  χωρίς και πάλι αυτό να είναι δεδομένο.

Οι βασικοί κανόνες της ρύθμισης είναι:

ΔΗΜΟΣΙΟ. Ρυθμίζει ως 120 δόσεις (ως 36 για οφειλές κάτω από 3.000), διαγράφει ποινές και προσαυξήσεις αλλά όχι βασική οφειλή, δίνει ενημερότητα εφόσον τηρείται η ρύθμιση, παγώνει τους τόκους!.

ΤΡΑΠΕΖΕΣ. Το περιεχόμενο της ρύθμισης είναι ελεύθερο ως προς το ύψος της διαγραφής (ενδεχομένως και διαγραφής κεφαλαίου), το ύψος των επιτοκίων και το πλήθος των δόσεων. Οι τράπεζες έχουν πλήθος διαθέσιμων ρυθμίσεων ανάλογα με τη περίπτωση. Ένας συνδυασμός μείωσης επιτοκίου και αύξησης διάρκειας, με split and freeze, μπορεί να δώσει τελείως διαφορετική προοπτική στην δυνατότητα αποπληρωμής του δανείου.

ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ. Ο βασικός κανόνας είναι ότι κανένας πιστωτής δεν θα πάρει λιγότερα από όσα θα έπαιρνε αν ρευστοποιούταν η περιουσία του οφειλέτη. Δηλαδή αν ένας οφειλέτης χρωστάει 250.000 ευρώ και έχει περιουσία 100.000 ευρώ, τότε το ανώτερο ύψος της διαγραφής είναι 150.000 ευρώ (και υπό την προϋπόθεση ότι το δημόσιο δεν διαγράφει «βασικές οφειλές»).

ΑΙΡΕΣΗ ΤΗΡΗΣΗΣ. Κάθε διαγραφή που συμφωνείται στην ρύθμιση τελεί υπό την αίρεση της τήρησης της ρύθμισης (δηλ. αν δεν τηρηθεί επανέρχεται και το χρέος που έχει διαγραφεί).


● ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΦΑΚΕΛΟΥ ΕΝΤΑΞΗΣ

- Όλα τα φορολογικά της τελευταίας 5ετίας (Ε1, Ε3, Συγκεντρωτικές, Ε9, ΕΝΦΙΑ)

- Τελευταίο ΦΠΑ και τελευταίο προσωρινό ισοζύγιο

- Όλες τις οφειλές

- Όλα τα στοιχεία των ακινήτων (και τις υποθήκες και τις μεταβιβάσεις τις τελευταίας πενταετίας)

- Τα μερίσματα της τελευταίας πενταετίας

- Τα στοιχεία των συνδεμένων εταιρειών (πχ εταίρος σε αρκετές ομόρρυθμες)

- Τις αμοιβές των εταίρων

- Πιστοποιητικά μη πτώχευσης, μη κατάθεσης αίτησης για πτώχευση και μη λύσης

- Ποινικό μητρώο και Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης, Προέδρου, Διευθύνοντα σύμβουλου ή Διαχειριστή

- Εκτίμηση ακινήτων αλλιώς λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική. Η εκτίμηση ακινήτων έχει σημασία αν πιστεύει ο οφειλέτης ότι είναι μικρότερη από την αντικειμενική (ώστε να διεκδικήσει μεγαλύτερη διαγραφή) ή ότι είναι μεγαλύτερη (ώστε να αυξήσει το ελάχιστο τίμημα ενός ενδεχόμενου πλειστηριασμού)

- Πρόταση Διευθέτησης . Ο οφειλέτης καταθέτει μια πρόταση για την αποπληρωμή των χρεών (ύψος διαγραφής, επιτόκιο, διάρκεια, ύψος δόσης κλπ) την οποία βασίζει σε μια πρόβλεψη για την πορεία της εταιρείας τα επόμενα 3 έτη (πρόβλεψη ταμειακών ροών).

Οι πιστωτές θα κρίνουν τη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη (δηλαδή αν μπορεί να ενταχθεί και τι δόση μπορεί να πληρώνει) βάση των εξής κριτηρίων:

- Την πιο κερδοφόρα χρήση της τελευταίας τριετίας

- Τις λειτουργικές δαπάνες της εταιρείας

- Τις αναμενόμενες πληρωμές φόρων και εισφορών

- Τις αναγκαίες επενδύσεις προκειμένου να μπορέσει η εταιρεία να συνεχίσει την λειτουργία της

- Τα εύλογα έξοδα διαβίωσης (αν πρόκειται για ατομική επιχείρηση)

Εφόσον το πλάνο διευθέτησης που προτείνει ο οφειλέτης δεν είναι πειστικό, οι πιστωτές επανέρχονται με δικιά τους αντιπρόταση (όλοι μαζί ή ξεχωριστά ο καθένας). Αφού ακολουθήσει ένας κύκλος «διαπραγματεύσεων», η τελική φάση είναι ότι ο οφειλέτης επιλέγει κάποιο ή κάποια από τα πλάνα αποπληρωμής που έχουν κατατεθεί (το δικό του ή κάποιο από αυτά που κατέθεσαν οι τράπεζες). Τα πλάνα αυτά τίθενται σε ψηφοφορία μεταξύ των πιστωτών. Εφόσον κάποιο συγκεντρώσει πλειοψηφία 3/5 μεταξύ των πιστωτών (όπου τουλάχιστον τα 2/5 να είναι πιστωτές με εξασφάλιση) εγκρίνεται και επικυρώνεται δικαστικά. Υπάρχει δυνατότητα να υποβληθούν ενστάσεις από τους πιστωτές που δεν συμφώνησαν με το πλάνο που τελικά πλειοψήφησε. Αν κανένα πλάνο δεν συγκεντρώσει πλειοψηφία τότε η διαδικασία κηρύσσεται άκαρπη.

Έχει λοιπόν μεγάλη σημασία το σχέδιο που θα καταθέσει ο οφειλέτης να είναι ρεαλιστικό ώστε να «προλάβει» τους πιστωτές και να προωθήσει την επιθυμητή λύση για τον οφειλέτη. Θα πρέπει να μην αποκλίνει ως προς τις βασικές παραδοχές από αυτά που ισχύουν στην αγορά, να αποδεικνύει τη θέληση των εταίρων να διευθετήσουν τις υποχρεώσεις τους και να παρουσιάζει την επιθυμητή εικόνα για την εταιρεία. Έχει ιδιαίτερη σημασία να βρεθούν τα κατάλληλα σημεία επαφής μεταξύ:

α. του πλάνου βιωσιμότητας και της υπάρχουσας κατάστασης της εταιρείας και της αγοράς (δηλαδή να δικαιολογείται πειστικά η όποια πρόβλεψη εφόσον παρεκκλίνει από την τάση της αγοράς και την τωρινή κατάσταση της εταιρείας)

β. της πρότασης ρύθμισης και του πλάνου βιωσιμότητας που καταθέτει ο οφειλέτης (πχ ένα υπεραισιόδοξο πλάνο εγείρει αξιώσεις από τους πιστωτές για μεγαλύτερες δόσεις ή ένα απαισιόδοξο θέτει σε αμφιβολία την βιωσιμότητα της επιχείρησης και άρα την ένταξη της στον εξωδικαστικό)

γ.  της πρότασης ρύθμισης του οφειλέτη και των κανόνων που διέπουν τον εξωδικαστικό (θα πρέπει οι οφειλέτες να γνωρίζουν ότι είναι στην «σχετική» ευχέρεια των τραπεζών το αν και με ποια ρύθμιση θα δεχτούν τον οφειλέτη στον εξωδικαστικό. Δεν είναι όπως στον Νόμο Κατσέλη όπου οι τράπεζες αναγκάζονται να αποδεχτούν τη ρύθμιση που αποφασίζει το δικαστήριο)   

Μία πρόταση από τον οφειλέτη που επιχειρεί να διαφοροποιηθεί και να πείσει, θα πρέπει να περιέχει ως προς τη βιωσιμότητα και ανάλογα με την περίπτωση, στοιχεία μείωσης κόστους (λειτουργικού και παραγωγικού), ανάπτυξης συνεργειών/συνεργασιών με συγγενικές ή συμπληρωματικές επιχειρήσεις, εκτέλεσης προωθητικών ενεργειών και αναζήτησης νέας πελατείας, ενεργοποίησης και αξιοποίησης όλου του παραγωγικού δυναμικού της εταιρείας, εξάλειψη της φύρας και των ζημιογόνων δραστηριοτήτων, αξιοποίηση της περιουσίας της εταιρίας, βελτιστοποίηση διαδικασιών, εξέλιξη, καινοτομία, εξαγωγές.

Ως προς τον τρόπο αποπληρωμής που θα προτείνει ο οφειλέτης θα πρέπει πρώτα να υπολογίσει το μέγιστο ποσό διαγραφής που θα μπορούσε να επιτύχει βάση των οικονομικών του στοιχείων. Από εκεί και πέρα και ως προς τη ρύθμιση του υπολοίπου των οφειλών που δεν θα διαγραφεί, ο οφειλέτης θα πρέπει να γνωρίζει ότι ένας έμμεσος τρόπος διαγραφής (το ίδιο αποτελεσματικός) είναι η μείωση του επιτοκίου (καθώς μειώνει το ποσό που τελικά θα αποπληρώσει) και ρυθμίσεις τύπου freeze and split που παγώνει μέρος του κεφαλαίου άτοκα για 4 ως 10 έτη. Η επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου συμβάλει στη μείωση της μηνιαίας δόσης αλλά αυξάνει το τελικό ποσό που θα αποπληρωθεί (η επιμήκυνση συμφέρει ιδιαίτερα σε δάνεια με πολύ χαμηλό επιτόκιο). Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να υπάρξουν και πιο δραστικές λύσεις ρύθμισης. Βάση των οικονομικών του δυνατοτήτων και των παραπάνω κριτηρίων, ο οφειλέτη καταλήγει να υποβάλλει πρόταση ως προς το ύψος της διαγραφής που αιτείται, τον τύπο της ρύθμισης, το επιτόκιο και την διάρκεια.


● ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1. Υποβολή Αίτησης Οφειλέτης

2. Ορισμός Συντονιστή από Υπουργείο

3. Έλεγχος φακέλου από Συντονιστή

4. Ενημέρωση Πιστωτών από Συντονιστή

5. Απάντηση Πιστωτών για το αν συμμετέχουν στη διαδικασία

6. Εφόσον συμμετέχουν έχουν διορία 1 μήνα για να αποδεχτούν την πρόταση του οφειλέτη ή να καταθέσουν πρόταση δική τους

7. Μετά υπάρχει διορία 15 ημερών για παρατηρήσεις και διορθώσεις πάνω στις αντιπροτάσεις των πιστωτών

8. Όποια πρόταση εγκρίνει ο οφειλέτης τίθεται σε ψηφοφορία μεταξύ των πιστωτών

9. Αν μια πρόταση συγκεντρώσει τις ψήφους των 3/5 των πιστωτών (βάση ύψους οφειλής) εγκρίνεται και υλοποιείται. Αν καμία πρόταση δεν εγκριθεί τότε η διαδικασία θεωρείται άκαρπη.


Στην OWLnFOX αναλαμβάνουμε το πλήρες πακέτο της ένταξης στον εξωδικαστικό (συγκέντρωση δικαιολογητικών, πρόταση αποπληρωμής, πλάνο βιωσιμότητας, διαπραγμάτευση με τους πιστωτές συν νομική υποστήριξη από συνεργαζόμενους δικηγόρους) με συνέπεια, εχεμύθεια και αποτελεσματικότητα.